MATRAH ARTIRIMI HANGİ DURUMLARDA ETKİLENİR?
Kategori : Genel | Yazar : Mustafa ALPASLAN | Tarih : 5 Mart 2013 - 9:55

eda-mustafaMATRAH  ARTIRIMI  HANGİ DURUMLARDA ETKİLENİR?

 

 

Dr. Mustafa ALPASLAN

SMMM

 

Eda KAYA

Stj. SMMM

 

 

           

(LEBİB YALKIN MEVZUAT DERGİSİ, SAYI:111, MART 2013 SAYISINDA YAYINLANMIŞTIR)

 

 

Bilindiği gibi, 6111 sayılı  torba yasanın  6, 7, 8 ve 9. maddelerine göre  gelir, kurumlar, KDV ile vergi tevkifatı ile  matrah artırımı  hükümlerine yer verilmiştir.[1] Torba yasa gereğince 2.5.2011 tarihine kadar  mükelleflere müracaat  olanağı tanıyan  bu yasa  2009 yılına ilişkin  tarh zamanaşımı  süresinin   sonu olan   31.12.2014 tarihine kadar  yapılacak   vergi incelemelerini etkileyecektir.   Bu nedenle, 6111 sayılı yasanın  bütün hükümlerinin vergi incelemeleri yönünden muhtemel  etkilerinin incelenmesinde ve dikkate alınmasında yarar bulunmaktadır.

 

Torba kanun olarak nitelendirilen 6111 sayılı kanun hükümlerine göre  matrah artırımında bulunanlar için  artırımda bulunan  yıl ve dönemler için  vergi incelemesi  yapılamaz ve dolayısıyla  cezalı tarhiyat önerilemez.[2]   Doğal olarak, matrah artırımı  yapıldığı yıllarla ilgili mükellefler hakkında  Cumhuriyet  Savcılıklarına suç duyurusunda bulunulamaz veya asliye ceza mahkemelerinde ceza davası  açılamaz.[3]

 

6111 sayılı torba kanun hükümlerine uygun olarak matrah artırımında bulunulan yıllar için yıllık gelir, kurumlar, KDV, stopaj vergileri yönünden inceleme yapılamayacak olması, VUK’nun 359. maddesinde düzenlenen ve hürriyeti bağlayıcı cezalar gerektiren hükümlerin uygulamasını da engellemektedir.  Asliye ceza mahkemesinde devam eden davalar yönünden ise,  6111 sayılı kanunun  matrah artırımı ile ilgili  hükümlerinin  önemli bir etkisi  olmamıştır. [4]

 

Belirtmek gerekirse; matrah artırımında bulunulan yıllar için sahte ve/veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlenmiş ve/veya kullanılmış dahi olsa, bu yıllar için Gelir ve Kurumlar vergisi incelemesi yapılamayacağı için Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusu da yapılmayacaktır. [5]

 

Öte yandan, 6111 sayılı Kanun’un 9. maddesinin 3. bendine göre, matrah ve vergi artırımı yapılmayan yıllar ve dönemler için idare vergi incelemesi yapabilecektir. Şunu da belirtmek gerekir ki, bir mükellefin sadece 2007 yılına ilişkin olarak matrah artırımında bulunulabilen tüm vergilerle ilgili artırımda bulunması durumunda, 25.02.2011 tarihinden sonra yapılacak bir inceleme neticesinde bu mükellefin 2008 yılı ile ilgili sahte belge düzenlediğinin tespit edilmesi 2007 yılına ilişkin matrah artırımını geçersiz kılmayacak, 2007 yılı ile ilgili inceleme yine de yapılamayacaktır.

 

Matrah artırımı  hakkında 6111 sayılı kanunun  6 ila 9. madde hükümlerine göre, ilgili vergi türleri itibariyle matrah artırımında bulunan mükellefler bakımından  vergi incelemesi ve  beyan haricinde tarhiyat yapılamayacağı  açık olduğundan   bu konuda  matrah artıran mükelleflere cezalı tarhiyat yapılamaz.[6]  Matrah artırımı  yapan mükelleflerle ilgili   matrah  artırımının  yapıldığı  yılın  defter, kayıt ve belgeleri  vergi incelemesi için istenebilir.   Başka bir ifade ile,  matrah artırımı yapanlar yönünden  defter ve belge ibrazı yükümlülüğü ortadan kaldırılmaz. Hal böyle olmasına rağmen matrah artırımının  yapıldığı yıllarla ilgili  vergi müfettişine ibraz edilen defterlerle ilgili cezalı tarhiyat  önerilemez.[7]

 

Haklarında  “sahte belge düzenleme” yönünde  “vergi tekniği raporu” (VTR) bulunan mükellefler  prensip olarak  yasanın  9/6. md hükmüne göre  matrah artırım  talepleri  sadece  2006 ila 2009 yılları  için   kabul edilmez.   Konuyla ilgili 6111 sayılı kanuna ekli olarak yayımlanan   1 seri nolu  genel tebliğde  ayrıntılı  açıklamalar yapılmıştır.[8]

 

Haklarında sahte belge kullanma raporu  bulunan mükellefler ise,  2006 ila 2009 yılları için  matrah artırımı yapabilir.  Bu  kuralın tek istisnası  haklarında  sahte belge düzenleme yönünde vergi inceleme raporu bulunan mükellefler 2006 ila 2009 yılları için  matrah  artırımı  yapamazlar.  Vergi daireleri  mükelleflerin sahte  fatura düzenleme raporu olup olmadığı hakkında  ayrıntılı araştırma yapmak  zorundadırlar. [9]

 

Bir şekilde  matrah artırımı yapmış olmalarına karşın  daha sonra haklarında sahte fatura düzenleme raporunun  bulunduğu  tespit edildiği takdirde bu mükelleflerin matrah artırım tahakkukları  bozulur, ödedikleri paralar emanet hesabına alınır.[10]

 

Özet olarak, matrah artırımının  geçerli  olduğu  2006 ila 2009  takvim yılları için   haklarında “sahte belge düzenleme  raporu” bulunmayanlar (2004, 2005 yılları için  sahte belge düzenleme raporu bulunsa dahi)  yönünden  matrah  artırımı  geçerli  olacaktır. [11]  6111 sayılı kanuna göre matrah artırımı  yapanlar tahakkuk eden vergileri sürelerinde yatırma zorunluluğu yoktur.[12]  Tahakkuk  eden bu  vergiler bilahare vergi dairesine gecikme zamlı  olarak ödenebilir.  Matrah artırımı   mükelleflere  sadece  2006 ila 2009 yılları için  vergi incelemesinden korunma  olanağı getirmektedir.  Defter  ibraz yükümlülüğü  matrah  artırımı  yapanlar için  devam eder.



[1] 6111 sayılı  torba yasa 25.2.2011 tarih  ve 278571 sayılı  mükerrer  RG’de yayınlanmıştır.

 

[2] 6111 sayılı  yasa md. 6-9

 

[3] KESKİN Kemal Serkan,  “Sahte Belge Düzenleme İncelemeleri 6111 Sayılı Yasadan Nasıl Etkilenir?”, 2.5.2011, E-Yaklaşım Dergisi.

 

[4] 4811 sayılı  Vergi Barışı yasası  hükümlerine göre matrah artıranlar yönünden  asliye ceza mahkemelerinde devam eden  davaları düşmüş bulunmaktadır.   Ancak 6111 sayılı yasada  sahte belge düzenleme veya kullanma hakkında  devam eden davalar  etkilenmeyip,  her dosya  kendi  içinde devam ederek karara bağlanacaktır.

 

[5] ERMUMCU Özer, “Matrah Artırımında Bulunan Yıllar İçin Sahte Belge Düzenleme Ve/Veya Kullanma Nedeniyle Cumhuriyet Savcılığına Suç Duyurusunda Bulunulamaz”,  bkz. http://www.muhasebevergi.com

[6] ALPASLAN Mustafa – KAYA Eda, “Sahte ve Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı  Belge Düzenleyenler ve Kullananlar Açısından  6111 Sayılı Yasa Hükümlerine Göre Matrah Artırımı Uygulamalarının İrdelenmesi”, Vergi Dünyası Dergisi, Nisan  2011, Sayı:356.

 

[7] İzmir 2. Vergi Mahkemesi  kararı, 23.2.2012 gün ve E:2011/1004-K:2012/267 sayılı karar.

 

[8] Söz konusu  tebliğ 12.3.2011 gün ve 27872  (2.mükerrer) RG’de yayınlanmıştır.   Tebliğde sahte fatura düzenleme raporları  hakkında yeterli bir açıklama yoktur. Ancak,  vergi dairelerine  matrah artırımı  yapan mükelleflerle ilgili  sahte belge düzenleme raporu  bulunup bulunmadığı ile ilgili  araştırma ve yoklama yapma yetkisi verilmiştir.

 

[9] Bkz. BUDAK Yılmaz, Vergi Dünyası Dergisi, Haziran 2011, s.358

 

[10] Bkz. 6111 sayılı yasa (1) Seri Nolu  GT.

 

[11] Bkz. İzmir 4. Vergi Mahkemesi  kararı, 7.11.2012 gün ve E:2011/1301-K:2012/1317 sayılı kararları.

 

[12] Bkz. ÇİTİL Bünyamin, “6111 Sayılı Yasada Sahte Belge Kullanan ve Düzenleyenlerin Durumu ve Matrah Artırım Şartları”, Vergici ve Muhasebeciyle Diyalog Dergisi, Sayı:297, Ocak 2013, s.164-169.


GÜNCEL MEVZUATTAKİ GELİŞMELER
İLETİŞİM
MUSTAFA ALPASLAN - SMMM

Adres: Şehit FethiBey Cad. No:32/3 Gümrük

KONAK / İZMİR



Tel.   : 0232 446 72 20
Faks. : 0232 483 09 18
Cep.  : 0532 465 31 99

E-Posta:
m.alpaslan@windowslive.com



İncelediğiniz konuya henüz yorum yapılmamış.



Yorum bırakmak istermisiniz?







Bilanço & Mizan Mali Müşavirlik Limited Şirketi Web Sitesi Caner AYDIN [ caner.aydin@hotmail.com.tr ] Tarafından Hazırlanmaktadır. - Yönetim -
Sitemap
Toplam Ziyaretçi: 430926